De mening van de commentator: een dreigend stigma?
23 June 2008
By on 12:12

De afgelopen weken verkeerden we in een zoete oranje gekleurde voetbalroes. Vergelijkbaar met een WK Allround, maar dan wekenlang. We hebben genoten van wedstrijden, voorbeschouwingen, nabeschouwingen, niet te herleiden spreuken van Cruijff, biertjes bij de tv, oranje taferelen op straat. Waar de meningen wat meer over verdeeld zijn, is de kwaliteit van de commentatoren, verslaggevers en interviewers bij de wedstrijden. Wat we de commentatoren horen zeggen op tv draagt (of het nu willen of niet) toch bij aan onze eigen beeldvorming van wat we op televisie zien. Ook bexc3xafnvloedt het de sfeer in de huiskamer. Als je er niet op bedacht bent, of zelf niet alvast een eigen beeld had, gebeurt het soms heel geleidelijk: we bezien de wedstrijd vanuit het perspectief van de commentator. Enerzijds is het fijn dat je het gevoel hebt dat iemand ‘in je huiskamer’ met je meekijkt en je voorziet van wetenswaardigheden die een rol kunnen spelen in het verloop van de wedstrijd. Informatie over blessures, informatie over trainingen, een kijkje in de keuken van de ijsbaan, de kwaliteit van het ijs…heel handig. Maar is dat wel altijd zo?

Stigma
Natuurlijk is het fijn om door iemand bijgepraatover de wedstrijd. Voor mijzelf geldt dat ik vaak echt leuke informatietoegespeeld krijg. Soms echter krijg ik het beklemmende gevoel dat ikteveel meningen hoor. Meningen die als feit gebracht worden, en diedoor de gekozen toonzetting de kijker opgedrongen worden. Ik zal eenseen greep doen uit de oude schaatsdoos en de recente voetbaldoos. Watbijvoorbeeld te denken van: "Het is ook wel kommer en kwel met Gretha Smit, altijd maar die blessures". Jazeg, dat helpt. Voor je ‘t weet denkt de niet kritische kijker datGretha een pechvogel is die de top niet meer kan halen. Onzin!Hetzelfde werd ooit gezegd over Barbara de Loor. Die vervolgens wxc3xa9lmooi wereldkampioene werd op de duizend meter. Rintje Ritsma is ook totvervelens toe doorgezaagd: "Wanneer ga je stoppen?". Of deze: "Het Nederlands elftal heeft in het spel te lijden gehad onder het persoonlijke drama van Khalid Boulahrouz".Wie bepaalt dat? Zit de commentator in het hoofd van de spelers? Ikhoop het niet, zeg! En laten we de ongezouten kritiek over Marco vanBasten niet vergeten (ANP, 3 oktober 2006): "Seedorf en Kluivert hebben nooit bedankt voor Oranje, terwijl VanBommel en Van Nistelrooy niet meer met Van Basten willen werken. Dieopstelling is niets minder dan een motie van wantrouwen. Het is aan VanBasten die te overleven". Nou, dat is fijn. Meningen die als feiten worden gepresenteerd. Gelukkig is dat tij gekeerd – en terecht.

Wat wat mij betreft niet de schoonheidsprijs verdiende, was demanier waarop na de op zaterdag jl. verloren kwartfinale tegen Ruslandbij diverse spelers prangend werd doorgevraagd naar de invloed die desituatie van Boulahrouz had gehad op de uitkomst. Stijlloos. Buiten hetfeit dat er vanuit pure nieuwsgierigheid wordt gegraven naar antwoordenmij buitengewoon irriteerde, gebeurde er ook iets anders bij mij: ikkreeg last van een vervelend gevoel, dat lijkt op plaatsvervangendeschaamte. Een journalist bekleedt op het moment van interviewen depositie van degene die alles voor ‘de mensen’  te weten wil komen. Hijrepresenteert in zekere zin ‘de kijker’ op dat moment. Maar op hetmoment dat stijlloze vragen worden gesteld, representeert hij ons dusxc3xb3xc3xb3k. Brr. Een beklemmende gedachte. Gelukkig ben ik als kijker niet deenige die er niet onverdeeld gecharmeerd van is.
Tijdens die bewuste wedstrijd (Nederland-Rusland) had ik bij tijd en wijle het idee dat de commentatoreen volstrekt andere wedstrijd zat te bekijken dan wij in de huiskamer.Sommige kritieken die ik erover op internet vind, zijn m.i. wel wat xc3xa1lte ongezouten (ook weer niet mijn stijl), maar goed. Het laat wel zien dat de meningen verdeeld zijn.

Uitspelen via de media: heeft dat dan wxc3xa9l stijl?

Bekend op internet is het fragmentwaarin Marco van Basten de manier van vragen stellen door verslaggeverBert Maalderink irritant vindt. Marco onderbouwt ook waarxc3xb3m hij datvindt. Nu zou je kunnen bedenken dat Bert eerst bij zichzelf te radezou gaan, maar dit is niet waar hij voor koos. Zijn voorkeur was om hetfragment te voorzien van een bijdehante uitspraak aan het eind. Zijngezicht redden. Zijn methode bezegelen met commentaar op de bondscoach.Tja. Of dxc3xa1t nu zo stijlvol is? Zijn persoonlijke akkefietje uitspelenvia de media? Dacht het niet. Ik heb ook wel eens een akkefietje gehadmet iemand. Daar verveel ik mijn lezers toch xc3xb3xc3xb3k niet mee? Het is nietmijn bedoeling om Maalderink te ‘dissen’ op deze blog. Het fragment isalleen zo heerlijk illustratief. Het kan zijn dat zijn toonzettingslechts ‘een manier’ is om zijn interviewees scherpe uitlatingen te ontlokken. Hij hoeft naar eigen zeggen niet het vriendje van de sporters te zijn, maar het lijkt me ook niet echt constructief als deze en gene niet meer met je willen praten.

Willen we het anders? Kan het anders?
Soms kies ik ervoorde radio aan te zetten, of gewoon helemaal het geluid uit. Niet dat ikvind dat alle commentatoren en interviewers het niet goed doen.Bijlange na niet. Zo vind ik bijvoorbeeld Sebastiaan Timmerman het goeddoen op Radio 1. En hij is niet de enige. Maar goed. Het is eencreatief vak, en over smaak valt niet altijd te twisten.

Soms heb ik gewoon geen zin in andermans meningen. Ik bekijk hetzxc3xa9lf wel, en vorm dan een mening. Misschien ligt daar wel een leukeoplossingsrichting. We zouden een pool van commentatoren viainternetradiokanalen kunnen vragen live hun werk te doen.Gewoon, als experiment. En dan tijdens de wedstrijd zappen op jelaptop. Ik zou Theo Koomen wel weer eens willen horen (‘Kxc3xb3mt dat schxc3xb2xc3xb2xc3xb2xc3xb2xc3xb2t’)…ofJacques Chapel. Of mijn eigen vorige schaatscoach Truus van A. uit DenHaag. Of Gerard van Velde. Hxc3xa8, kunnen we daar niets mxc3xa9xc3xa9r mee?Gastcommentatoren?

Wie is jouw favoriete commentator?
Ik ben eigenlijk welbenieuwd naar wie jullie favoriete commentatoren zijn (en nu nietalleen maar negatieve dingen opschrijven, hxc3xa8?), en waarom jullie blijzijn met het licht dat zij werpen op wedstrijden. Misschien kunnen weeen leuke lijst met stimulerende complimenten naar hen opsturen. Ofopbouwende kritiek. Stem ‘s in de poll die ik vandaag zal publiceren opSchaatsreporter.nl. Ben benieuwd.

Ook zo’n zin in het komende schaatsseizoen? :-)

One Response to De mening van de commentator: een dreigend stigma?

  1. ‘Kxc3xb3mt dat schxc3xb2xc3xb2xc3xb2xc3xb2xc3xb2t’ was van Hugo Walker.
    Theo Komen is al van veel verder terug en was voor bekent om zijn grote duim en overenthousiast commentaar voor radio tour.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>